-
ඇටොපික් ඩර්මටයිටිස් (ඇක්සිමා) – Atopic Dermatitis (Eczema)
Reviewed by Dr Matheesha N Jayarathne (MBBS), on 02.08.2026 හැඳින්වීම (Overview) ඇටොපික් ඩර්මටයිටිස් (Atopic Dermatitis – AD) නැමැති රෝගී තත්ත්වය සාමාන්යයෙන් ඇක්සිමා (Eczema) ලෙස හඳුන්වනු ලබයි. මෙය සම වියළීම, කැසීම සහ සමේ ආසාදන/ප්රදාහයන් (inflammation) ඇති කරන දීර්ඝකාලීන චර්ම රෝගයකි. මෙය බොහෝ විට ළදරු හෝ ළමා වියේදී ආරම්භ වන නමුත්, වැඩිහිටි වියේදී ද ඇති විය හැක.…
-
සමාන්ය සෙම්ප්රතිශ්යාව (Common Cold)
හැඳින්වීම සමාන්ය සෙම්ප්රතිශ්යාව යනු ඉහළ ශ්වසන පද්ධතියේ, එනම් ප්රධාන වශයෙන් නාසය සහ උගුර ආශ්රිතව ඇතිවන සුළු, බෝවන වෛරස් ආසාදනයකි. වෛරස් වර්ග 200 කට වඩා වැඩි ප්රමාණයක් මගින් සෙම්ප්රතිශ්යාව ඇතිවිය හැකි අතර, ඒ අතුරින් රයිනෝවෛරස් (Rhinoviruses) වඩාත්ම බහුල වේ. සෙම්ප්රතිශ්යාව ඉතා බහුලව දැකිය හැකි රෝගී තත්ත්වයකි. වැඩුණු පුද්ගලයෙකුට වසරකට සාමාන්යයෙන් 2-3 වතාවක් ද, කුඩා ළමුන්ට ඊට…
-
සෙප්සිස් (Sepsis)
Reviewed by Dr Matheesha N Jayarathne (MBBS), on 21.07.2026 සෙප්සිස් යනු ශරීරයේ ඇතිවන ආසාදනයකට එරෙහිව ප්රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය දක්වන අධික ප්රතිචාරය නිසා, තමන්ගේම පටක සහ අභ්යන්තර අවයවවලට හානි සිදුවීමෙන් ඇතිවන ජීවිතයට තර්ජනයක් වන හදිසි වෛද්ය තත්ත්වයකි. ක්ෂණිකව සුදුසු ප්රතිකාර නොලැබුණහොත්, මෙය වේගයෙන් සෙප්ටික් ෂොක් (septic shock) තත්ත්වයට, බහු-අවයව අක්රිය වීමට (multiple organ failure) සහ මරණයට පවා…
-
සෙබෝරික් ඩර්මටයිටිස් (Seborrheic Dermatitis)
හැඳින්වීම (Overview) සෙබෝරික් ඩර්මටයිටිස් යනු ශරීරයේ තෙල් ග්රන්ථි (sebaceous glands) බහුලව ඇති ප්රදේශවලට ප්රධාන වශයෙන් බලපාන, බහුලව දක්නට ලැබෙන දීර්ඝකාලීන චර්ම ප්රදාහයකි (සමේ රෝගයකි). මේ හේතුවෙන් හිස්හොරි, සම රතු වීම, තෙල් සහිත කොරල හෝ පොතු ඇතිවීම සහ කැසීම සිදුවිය හැක. මෙය බෝවන රෝගයක් නොවන අතර අපිරිසිදුකම නිසා හටගන්නක් ද නොවේ. මෙම තත්ත්වය වරින් වර සුව…
-
ඩෙංගු රෝගය ( Dengue)
දැන හැඳින්වීම (Overview) ඩෙංගු යනු වෛරසයක් මගින් වැළඳෙන ආසාදනයකි. මෙය ප්රධාන වශයෙන් Aedes aegypti සහ Aedes albopictus යන ආසාදිත ඊඩිස් මදුරුවන් දෂ්ට කිරීම මගින් මිනිසුන්ට බෝ වේ. මෙම මදුරුවන් සාමාන්යයෙන් දහවල් කාලයේදී, විශේෂයෙන්ම උදෑසන සහ සවස් කාලයේදී දෂ්ට කරනු ලබයි. ශ්රී ලංකාව ඇතුළු නිවර්තන සහ උපනිවර්තන කලාපීය රටවල ඩෙංගු රෝගය බහුලව දක්නට ලැබේ. රෝගය වැළඳෙන…
-
නියුමෝනියාව (Pneumonia)
සමස්ත විග්රහය (Overview) නියුමෝනියාව යනු පෙනහළුවල ඇති වායු කෝෂ / ගර්ථ(Alveoli) ප්රදාහයට ලක්වීම නිසා ඇතිවන ආසාදනයකි. මෙම වායු කෝෂ ශ්රාවයන් හෝ සැරවවලින් පිරීමට හැකි අතර, එමඟින් ශ්වසනය අපහසු කරවන අතර රුධිරයට ලැබෙන ඔක්සිජන් ප්රමාණය ද අඩු කරයි. නියුමෝනියාව එක් පෙනහල්ලකට හෝ පෙනහළු දෙකටම වැළඳිය හැකි අතර එය මෘදු රෝගී තත්ත්වයක සිට ජීවිතයට තර්ජනයක් විය හැකි…
-
ඔස්ටියෝආතරයිටිස් (Osteoarthritis)
හැඳින්වීම (Overview) ඔස්ටියෝආතරයිටිස් (Osteoarthritis – OA) යනු බහුලවම දැකිය හැකි සන්ධි ප්රදාහ (arthritis) තත්ත්වයයි. මෙය අස්ථි කෙළවර ආවරණය කර ඇති කාටිලේජ ක්රමයෙන් ගෙවී යාම නිසා ඇතිවන කල්පවතින සන්ධි රෝගයකි. සාමාන්යයෙන් කාටිලේජ මගින් සන්ධි සුමටව චලනය කිරීමට උපකාරී වේ. මෙම කාටිලේජ ගෙවී යන විට, අස්ථි එකිනෙකට ඇතිල්ලීමට පටන් ගන්නා අතර, එමගින් වේදනාව, සන්ධි තද ගතිය (stiffness),…
-
දීර්ඝකාලීන වකුගඩු රෝගය (Chronic Kidney Disease – CKD)
හැඳින්වීම (Overview) දීර්ඝකාලීන වකුගඩු රෝගය (CKD) යනු රුධිරයෙන් අපද්රව්ය සහ අතිරික්ත තරල පෙරීමේ හැකියාව වකුගඩු මගින් ක්රමයෙන් අහිමි වී යන දිගුකාලීන සෞඛ්ය තත්ත්වයකි. නිරෝගී වකුගඩු මගින් රුධිර පීඩනය පාලනය කිරීම, ඉලෙක්ට්රොලයිට් (ඛනිජ ලවණ) සමතුලිතතාවය පවත්වා ගැනීම, රතු රුධිර සෛල නිෂ්පාදනය කිරීම සහ අස්ථිවල සෞඛ්යය රැක ගැනීම සිදු කරයි. වකුගඩු ක්රියාකාරීත්වය අඩාල වූ විට, ශරීරයට අහිතකර…
-
තීව්ර කිරීටක සහලක්ෂණය / හාට් ඇටෑක් / Heart Attack (Acute Coronary Syndrome – ACS)
සමාලෝචනය තීව්ර කිරීටක සින්ඩ්රෝමය (ACS) යනු හෘද පේශිය වෙත රුධිරය ගලා යාම හදිසියේම අඩුවීම හෝ සම්පූර්ණයෙන්ම අවහිර වීම නිසා ඇතිවන වෛද්ය හදිසි අවස්ථාවකි. මෙය සාමාන්යයෙන් සිදු වන්නේ කිරීටක ධමනියක ඇති කොලෙස්ටරෝල් තැන්පතුවක් (atherosclerotic plaque) පිපිරීමකට ලක්වීම නිසා රුධිර කැටියක් නිර්මාණය වීමෙනි. ක්ෂණික ප්රතිකාර නොලැබුණහොත්, හෘද පේශියට ස්ථිර ලෙස හානි සිදුවිය හැකිය. ACS සඳහා ප්රධාන තත්ත්වයන්…
-
ඇදුම (Asthma)
හැඳින්වීම ඇදුම යනු පෙනහළුවල වායු මාර්ගවල ඇති වන නිදන්ගත (දීර්ඝකාලීන) රෝගයකි. ඇදුම රෝගයෙන් පෙළෙන පුද්ගලයන්ගේ වායු මාර්ග ඉදිමීමට, දැවිල්ලට සහ ඇතැම් බාහිර සාධකවලට අධික ලෙස සංවේදී වීමට ලක් වේ. මෙම බාහිර සාධකවලට නිරාවරණය වන විට, වායු මාර්ග වටා ඇති මාංශ පේශි තද වී, අභ්යන්තර බිත්ති ඉදිමී, ශ්ලේෂ්මල (සෙම) වැඩිපුර නිපදවෙයි. මෙයින් වායු මාර්ග පටු වන…