HbA1c (ග්ලයිකේටඩ් හිමොග්ලොබින්) පරීක්ෂණය

Reviewed by Dr Matheesha N Jayarathne (MBBS), on 12.07.2026

හැඳින්වීම

HbA1c (හිමොග්ලොබින් A1c) පරීක්ෂණය යනු පසුගිය මාස 2-3 ක කාලය තුළ ඔබේ රුධිරයේ ඇති සාමාන්‍ය සීනි (ග්ලූකෝස්) මට්ටම මනිනු ලබන රුධිර පරීක්ෂණයකි. රුධිරයේ ඇති ග්ලූකෝස්, හිමොග්ලොබින් (රතු රුධිර සෛලවල ඇති ඔක්සිජන් රැගෙන යන ප්‍රෝටීනය) සමඟ බැඳේ. ඔබේ රුධිරයේ සීනි මට්ටම ඉහළ යන තරමට, හිමොග්ලොබින් සමඟ බැඳෙන ග්ලූකෝස් ප්‍රමාණය වැඩි වේ.

සාමාන්‍ය තනි රුධිර ග්ලූකෝස් පරීක්ෂණයක් මෙන් නොව, HbA1c පරීක්ෂණය සඳහා ඔබ එදින ආහාරයට ගත් දේ බල නොපායි. එම නිසා දියවැඩියාව හඳුනා ගැනීමට සහ නිරීක්ෂණය කිරීමට ඇති හොඳම පරීක්ෂණයක් ලෙස මෙය සැලකේ.

HbA1c පරීක්ෂණය සිදු කරන්නේ ඇයි?

පහත සඳහන් කරුණු සඳහා ඔබේ වෛද්‍යවරයා HbA1c පරීක්ෂණයක් නිර්දේශ කළ හැකිය:

පූර්ව දියවැඩියාව (prediabetes) හෝ 2 වන වර්ගයේ දියවැඩියාව (type 2 diabetes) තිබේදැයි පරීක්ෂා කිරීමට.
දියවැඩියාව රෝග විනිශ්චය කිරීමට.
දියවැඩියා රෝගීන්ගේ රුධිරයේ සීනි පාලනය වන ආකාරය නිරීක්ෂණය කිරීමට.
දියවැඩියාව ආශ්‍රිත සංකූලතා ඇතිවීමේ අවදානම ඇගයීමට.
දියවැඩියාව සඳහා ලබාදෙන ප්‍රතිකාර කොතරම් දුරට සාර්ථකදැයි තක්සේරු කිරීමට.

සූදානම් වීම

HbA1c පරීක්ෂණය සඳහා සාමාන්‍යයෙන් නිරාහාරව (fasting) සිටීම අවශ්‍ය නොවේ.

පරීක්ෂණයට පෙර:

වෙනත් පරීක්ෂණයක් සඳහා නිරාහාරව සිටීමට අවශ්‍ය නොවේ නම්, ඔබට සාමාන්‍ය පරිදි ආහාර පාන ලබාගත හැකිය.
ඔබේ වෛද්‍යවරයා වෙනත් උපදෙසක් ලබා දී නොමැති නම්, ඔබ දැනට ගන්නා ඖෂධ දිගටම ලබා ගන්න.

ඔබට පහත සඳහන් තත්ත්වයන් ඇත්නම් ඒ පිළිබඳව ඔබේ සෞඛ්‍ය සේවා සපයන්නාට පවසන්න:

මෑතකදී අධික ලෙස රුධිරය පිටවීමක් සිදුවී ඇත්නම්.
රුධිර පාරවිලනයක් (රුධිරය ලබා ගැනීමක්) කර ඇත්නම්.
ගර්භණීභාවය.
වකුගඩු රෝග.
ප්‍රතිඵලයේ නිරවද්‍යතාවයට බලපෑම් කළ හැකි බැවින්, ඇතැම් රුධිර ආබාධ (sickle cell රෝගය හෝ තලසීමියාව වැනි) පවතී නම්.

පරීක්ෂණය සිදු කරන්නේ කෙසේද?

සෞඛ්‍ය සේවා නිලධාරියෙකු විසින් ඔබේ අතේ සම පිරිසිදු කරනු ලබයි.
කටුවක් (needle) ආධාරයෙන් ශිරාවකින් කුඩා රුධිර සාම්පලයක් ලබා ගනී.
විශ්ලේෂණය සඳහා එම සාම්පලය රසායනාගාරයක් වෙත යවනු ලැබේ.
මේ සඳහා සාමාන්‍යයෙන් ගතවන්නේ විනාඩි 5 කට වඩා අඩු කාලයකි.

ඇතැම් සායන මගින් කඩිනම් HbA1c පරීක්ෂණයක් සඳහා ඇඟිල්ල විද ලබාගන්නා රුධිර සාම්පලයක් (finger-prick) භාවිතා කළ හැකිය.

ප්‍රතිඵලවලින් අදහස් වන්නේ කුමක්ද?

HbA1c ප්‍රතිඵලය	අර්ථ නිරූපණය
5.7% ට අඩු	සාමාන්‍ය තත්ත්වයකි (Normal)
5.7%–6.4%	පූර්ව දියවැඩියාව (Prediabetes)
6.5% හෝ ඊට වැඩි	දියවැඩියාව (අවශ්‍ය නම් නැවත පරීක්ෂා කිරීමෙන් හෝ වෙනත් රෝග විනිශ්චය පරීක්ෂණයකින් තහවුරු කරනු ලැබේ)

දියවැඩියා රෝගීන් සඳහා

බොහෝ වැඩිහිටියන්ගේ ඉලක්කය වන්නේ HbA1c අගය 7% ට වඩා අඩුවෙන් පවත්වා ගැනීමයි. නමුත් වයස, ගර්භණීභාවය, වෙනත් සෞඛ්‍ය තත්ත්වයන් සහ ඔබේ වෛද්‍යවරයාගේ උපදෙස් මත මෙම ඉලක්කය වෙනස් විය හැකිය.

ඉහළ HbA1c මට්ටම් මගින් පෙන්නුම් කරන්නේ දිගුකාලීනව රුධිරයේ සීනි පාලනය දුර්වල මට්ටමක පවතින බව සහ පහත සඳහන් සංකූලතා ඇතිවීමේ වැඩි අවදානමක් ඇති බවයි:

හෘද රෝග
අංශභාගය (Stroke)
වකුගඩු රෝග
ඇස් පෙනීමේ දුර්වලතා (දියවැඩියා දෘෂ්ටිවිතාන ආබාධය / diabetic retinopathy)
ස්නායු ආබාධ (දියවැඩියා ස්නායු ආබාධය / diabetic neuropathy)

ඔබ වෛද්‍යවරයකු හමුවිය යුත්තේ කවදාද?

🩺 වෛද්‍යවරයෙකු හමුවිය යුත්තේ කවදාද?

ඔබේ HbA1c ප්‍රතිඵලය පූර්ව දියවැඩියාව හෝ දියවැඩියාව ඇති බවට පෙන්නුම් කරන මට්ටමක පවතී නම් වෛද්‍යවරයකු හමුවී උපදෙස් ලබාගත යුතුය. එසේම, අධික ලෙස පිපාසය දැනීම, නිතර නිතර මුත්‍රා පිටවීම, හේතුවක් නොමැතිව බර අඩු වීම, ඇස් පෙනීම බොඳ වීම හෝ අධික තෙහෙට්ටුව වැනි රෝග ලක්ෂණ මතු වේ නම් වෛද්‍යවරයෙකු හමුවීම වැදගත් වේ.

ඔබට දැනටමත් දියවැඩියාව වැළඳී ඇති අතර ප්‍රතිකාර ලබා ගත්තද ඔබේ HbA1c අගය නියමිත ඉලක්කගත මට්ටමට වඩා ඉහළින් පවතී නම් ඒ පිළිබඳව වෛද්‍යවරයා දැනුවත් කළ යුතුය. මීට අමතරව, පාදවල හිරිවැටීම, පෙනීමේ වෙනස්වීම් හෝ කල්ගතවන තුවාල වැනි දියවැඩියා සංකූලතාවල ලක්ෂණ මතු වුවහොත් වහාම වෛද්‍ය උපදෙස් ලබාගත යුතුය.

Reviewed by: Dr Matheesha N Jayarathne, (MBBS), Teaching Hospital Kurunegala
Last updated: 2026-07-12