පූර්ණ රුධිර පරීක්ෂණය (Full Blood Count – FBC)

හැඳින්වීම

පූර්ණ රුධිර පරීක්ෂණයක් (FBC) හෙවත් Complete Blood Count (CBC) යනු බහුලවම සිදු කරනු ලබන රුධිර පරීක්ෂණයකි. මෙමඟින් ඔබේ රුධිරයේ ඇති විවිධ රුධිර සෛලවල සංඛ්‍යාව සහ ඒවායේ ලක්ෂණ මැන බලනු ලබයි.

මෙම FBC පරීක්ෂණය මඟින් වෛද්‍යවරුන්ට ඔබේ සමස්ත සෞඛ්‍ය තත්ත්වය ඇගයීමට සහ ආසාදන, රක්තහීනතාවය (ලේ අඩුකම), ප්‍රදාහයන් (inflammations), රුධිර වහනය වීමේ ආබාධ, ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතියේ ආබාධ සහ රුධිර පිළිකා ඇතුළු පුළුල් පරාසයක පවතින සෞඛ්‍ය ගැටලු හඳුනා ගැනීමට උපකාරී වේ.

මෙම පරීක්ෂණයේදී ප්‍රධාන රුධිර සෛල වර්ග තුනක් මැන බලයි:

• රතු රුධිර සෛල (RBCs): පෙනහළුලල සිට ශරීරයේ සෙසු කොටස් වෙත ඔක්සිජන් ප්‍රවාහනය කරයි.
• සුදු රුධිර සෛල (WBCs): ආසාදනවලට එරෙහිව සටන් කිරීමට සහ ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය ශක්තිමත් කිරීමට උපකාරී වේ.
• රුධිර පට්ටිකා (Platelets): රුධිරය කැටි ගැසීමට සහ රුධිර වහනය නැවැත්වීමට උපකාරී වේ.

මීට අමතරව, FBC පරීක්ෂණය මඟින් පහත සඳහන් අගයන්ද මැන බලනු ලබයි:

• හිමොග්ලොබින් (Hb)
• හෙමටොක්‍රිට් (HCT)
• Mean Corpuscular Volume (MCV)
• Mean Corpuscular Hemoglobin (MCH)
• Mean Corpuscular Hemoglobin Concentration (MCHC)
• Red Cell Distribution Width (RDW)
• සුදු රුධිර සෛල ප්‍රභේද (neutrophils, lymphocytes, monocytes, eosinophils, basophils)

---

FBC පරීක්ෂණයක් සිදු කරන්නේ ඇයි?

පහත සඳහන් හේතු නිසා ඔබේ වෛද්‍යවරයා FBC පරීක්ෂණයක් නිර්දේශ කළ හැකිය:

• නිරන්තර තෙහෙට්ටුව, දුර්වලකම, කරකැවිල්ල හෝ සම සුදුමැලි වීම පිළිබඳව සොයා බැලීමට.
• ශරීරයේ පවතින ආසාදන පිළිබඳව පරීක්ෂා කිරීමට.
• පැහැදිලි හේතුවක් නොමැතිව ඇති වන උණ තත්ත්වයන් ඇගයීමට.
• හේතුවක් නොමැතිව සම තැලීම (නිල් වීම) හෝ රුධිරය වහනය වීම් පිළිබඳව සොයා බැලීමට.
• දීර්ඝකාලීන (නිදන්ගත) රෝගී තත්ත්වයන් නිරීක්ෂණය කිරීමට.
• යකඩ, විටමින් B12 හෝ ෆෝලේට් වැනි පෝෂණ ඌනතාවයන් ඇගයීමට.
• කීමොතෙරපි (chemotherapy) වැනි ඖෂධවල බලපෑම නිරීක්ෂණය කිරීමට.
• ලියුකේමියාව ඇතුළු රුධිර ආබාධ හඳුනා ගැනීමට උපකාරී කර ගැනීමට.

---

සූදානම

FBC පරීක්ෂණය සඳහා සාමාන්‍යයෙන් විශේෂ සූදානමක් අවශ්‍ය නොවේ.

වෙනත් රුධිර පරීක්ෂණයක් සඳහා නිරාහාරව සිටීමට අවශ්‍ය නොවේ නම්, ඔබට සාමාන්‍ය පරිදි ආහාර සහ පාන වර්ග ලබා ගත හැකිය.

පරීක්ෂණයට පෙර හොඳින් ජලය පානය කිරීම මඟින් ඔබේ රුධිර වාහිනී පහසුවෙන් සොයා ගැනීමට උපකාරී වේ.

ඔබ ලබා ගන්නා ඕනෑම ඖෂධයක් පිළිබඳව, විශේෂයෙන්ම කීමොතෙරපි හෝ රුධිර සෛලවලට බලපාන ඖෂධ පිළිබඳව ඔබේ වෛද්‍යවරයා දැනුවත් කරන්න.

---

පරීක්ෂණය සිදු කරන්නේ කෙසේද?

1. සෞඛ්‍ය සේවා නිලධාරියෙකු විසින් සාමාන්‍යයෙන් ඔබේ අතේ ඇති රුධිර වාහිනියක් (ශිරාවක්) මත ඇති සම පිරිසිදු කරනු ලබයි.
2. කුඩා කටුවක් (needle) රුධිර වාහිනිය තුළට ඇතුල් කරනු ලැබේ.
3. කුඩා රුධිර සාම්පලයක් නළයකට එකතු කර ගනු ලබයි.
4. කටුව ඉවත් කර, රුධිර වහනය නැවැත්වීම සඳහා එම ස්ථානය මඳක් තද කර තබනු ලැබේ.

මෙම ක්‍රියාවලිය සඳහා සාමාන්‍යයෙන් ගත වන්නේ විනාඩි 5 කට වඩා අඩු කාලයකි.

---

ප්‍රතිඵලවලින් අදහස් වන්නේ කුමක්ද?

ඔබේ වෛද්‍යවරයා විසින් මෙම ප්‍රතිඵල, ඔබේ රෝග ලක්ෂණ, වෛද්‍ය ඉතිහාසය සහ අනෙකුත් පරීක්ෂණ දෙස බලා තේරුම් කර දෙනු ඇත.

රතු රුධිර සෛල හෝ හිමොග්ලොබින් අඩු වීම

පහත සඳහන් තත්ත්වයන් පෙන්නුම් කළ හැකිය:

• යකඩ ඌනතාවය නිසා ඇති වන රක්තහීනතාවය
• විටමින් B12 හෝ ෆෝලේට් ඌනතාවය
• රුධිරය වහනය වීමක්
• වකුගඩු රෝග
• ඇටමිදුළු ආබාධ (Bone marrow disorders)

රතු රුධිර සෛල වැඩි වීම

පහත සඳහන් තත්ත්වයන් පෙන්නුම් කළ හැකිය:

• විජලනය (ශරීරයේ ජලය අඩු වීම)
• දුම්පානය
• දීර්ඝකාලීන පෙනහළු රෝග
• අධික උස් බිම්වල ජීවත් වීම
• පොලිසයිතීමියාව (Polycythemia)

සුදු රුධිර සෛල වැඩි වීම

පහත සඳහන් තත්ත්වයන් පෙන්නුම් කළ හැකිය:

• ආසාදන
• ප්‍රදාහයන් (Inflammation)
• කායික හෝ මානසික ආතතිය
• ලියුකේමියාව හෝ වෙනත් රුධිර ආබාධ

සුදු රුධිර සෛල අඩු වීම

පහත සඳහන් තත්ත්වයන් පෙන්නුම් කළ හැකිය:

• වෛරස් ආසාදන
• ඇටමිදුළු ආබාධ
• ස්වයං ප්‍රතිශක්තිකරණ රෝග (Autoimmune diseases)
• සමහර ඖෂධවල අතුරු ආබාධ

රුධිර පට්ටිකා ගණන වැඩි වීම

පහත සඳහන් තත්ත්වයන් පෙන්නුම් කළ හැකිය:

• ආසාදන
• ප්‍රදාහයන්
• යකඩ ඌනතාවය
• ඇටමිදුළු ආබාධ

රුධිර පට්ටිකා ගණන අඩු වීම

පහත සඳහන් තත්ත්වයන් පෙන්නුම් කළ හැකිය:

• වෛරස් ආසාදන
• ස්වයං ප්‍රතිශක්තිකරණ රෝග
• ඇටමිදුළු ආබාධ
• සමහර ඖෂධ වර්ග
• රුධිර වහනය වීමේ අවදානම වැඩි වීම

එක් ප්‍රතිඵලයක් පමණක් අසාමාන්‍ය වූ පමණින් ඔබට රෝගයක් ඇති බව ඉන් අදහස් නොවේ. ඒ සඳහා වැඩිදුර පරීක්ෂණ අවශ්‍ය විය හැකිය.

---

---