Author: Matheesha Jayarathne
-
ලොසාටන් (Losartan)
ලොසාටන් (Losartan) පිළිබඳ හැඳින්වීම ලොසාටන් (Losartan) යනු අධි රුධිර පීඩනය (Hypertension) පාලනය කිරීම සඳහා වෛද්ය නිර්දේශය මත ලබාදෙන ඖෂධයකි. එමෙන්ම, දෙවන කාණ්ඩයේ දියවැඩියාව (Type 2 diabetes) සහිත සමහර රෝගීන්ගේ වකුගඩු ආරක්ෂා කිරීමට සහ අධි රුධිර පීඩනය සමඟ හෘදයේ වම් කෝෂය විශාල වී ඇති (Left ventricular hypertrophy) රෝගීන්ට ආඝාතය (Stroke) වැළඳීමේ අවදානම අඩු කිරීමට ද මෙම…
-
මෙට්ෆෝමින් (Metformin)
Overview (හැඳින්වීම) මෙට්ෆෝමින් (Metformin) යනු දෙවන වර්ගයේ දියවැඩියාව (Type 2 diabetes mellitus) පාලනය කිරීම සඳහා බහුලවම නිර්දේශ කරනු ලබන ඖෂධයකි. එය රුධිරයේ ඇති සීනි මට්ටම අඩු කිරීමට උපකාරී වන අතර, දෙවන වර්ගයේ දියවැඩියා රෝගීන්ට ලබාදෙන මුල් පෙළේ ප්රධානතම ඖෂධය වේ. මෙම ඖෂධය තනිවම හෝ ඉන්සියුලින් ඇතුළු අනෙකුත් දියවැඩියා ඖෂධ සමඟ ඒකාබද්ධව ලබා දිය හැකිය. මෙට්ෆෝමින්…
-
තීව්ර කිරීටක සහලක්ෂණය / හාට් ඇටෑක් / Heart Attack (Acute Coronary Syndrome – ACS)
සමාලෝචනය තීව්ර කිරීටක සින්ඩ්රෝමය (ACS) යනු හෘද පේශිය වෙත රුධිරය ගලා යාම හදිසියේම අඩුවීම හෝ සම්පූර්ණයෙන්ම අවහිර වීම නිසා ඇතිවන වෛද්ය හදිසි අවස්ථාවකි. මෙය සාමාන්යයෙන් සිදු වන්නේ කිරීටක ධමනියක ඇති කොලෙස්ටරෝල් තැන්පතුවක් (atherosclerotic plaque) පිපිරීමකට ලක්වීම නිසා රුධිර කැටියක් නිර්මාණය වීමෙනි. ක්ෂණික ප්රතිකාර නොලැබුණහොත්, හෘද පේශියට ස්ථිර ලෙස හානි සිදුවිය හැකිය. ACS සඳහා ප්රධාන තත්ත්වයන්…
-
ලිංගික අධ්යාපනය: නිරෝගී ජීවිතයකට නිවැරදි දැනුම
ලිංගික අධ්යාපනය යනු මිනිස් සිරුර, පුද්ගල සබඳතා, වැඩිවිය පැමිණීම, ප්රජනනය, ලිංගික සෞඛ්යය, එකඟතාව (Consent) සහ පෞද්ගලික ආරක්ෂාව පිළිබඳව ඉගෙනීමේ ක්රියාවලියයි. එමඟින් පුද්ගලයන්ට තම ජීවිත කාලය පුරාම නිවැරදි මෙන්ම වගකීම් සහගත තීරණ ගැනීම සඳහා අවශ්ය වන සාක්ෂි පදනම් කරගත් නිවැරදි තොරතුරු සපයනු ලබයි. ලිංගික අධ්යාපනය යනු ලිංගික ක්රියාකාරකම් පිළිබඳව පමණක් දැනුවත් කිරීමක් නොවේ. එමඟින් තමාගේ ශරීරය…
-
කාංසාව පිළිබඳ රෝගී තත්ත්වයන් (Anxiety Disorder)
හැඳින්වීම (Overview) කාංසාව (Anxiety) යනු ඕනෑම අයෙකුට වරින් වර, විශේෂයෙන්ම විභාග, රැකියා සම්මුඛ පරීක්ෂණ හෝ අසනීප වැනි පීඩාකාරී අවස්ථාවලදී ඇති විය හැකි සාමාන්ය හැඟීමකි. කෙසේ වෙතත්, මෙම කාංසාව අධික, දිගුකාලීන, පාලනය කිරීමට අපහසු සහ එදිනෙදා ජීවිතයට බාධා පමුණුවන තත්ත්වයකට පත් වූ විට, එය කාංසාව පිළිබඳ රෝගී තත්ත්වයක් (Anxiety Disorder) ලෙස හැඳින්විය හැක. කාංසාව පිළිබඳ රෝගී…
-
ඇදුම (Asthma)
හැඳින්වීම ඇදුම යනු පෙනහළුවල වායු මාර්ගවල ඇති වන නිදන්ගත (දීර්ඝකාලීන) රෝගයකි. ඇදුම රෝගයෙන් පෙළෙන පුද්ගලයන්ගේ වායු මාර්ග ඉදිමීමට, දැවිල්ලට සහ ඇතැම් බාහිර සාධකවලට අධික ලෙස සංවේදී වීමට ලක් වේ. මෙම බාහිර සාධකවලට නිරාවරණය වන විට, වායු මාර්ග වටා ඇති මාංශ පේශි තද වී, අභ්යන්තර බිත්ති ඉදිමී, ශ්ලේෂ්මල (සෙම) වැඩිපුර නිපදවෙයි. මෙයින් වායු මාර්ග පටු වන…
-
අධික රුධිර ලිපිඩ මට්ටම (Hyperlipidemia – High Cholesterol)
සමස්ත විග්රහය (Overview) අධික රුධිර ලිපිඩ මට්ටම (Hyperlipidemia) යනු රුධිරයේ ඇති මේද (ලිපිඩ) ප්රමාණය ඉහළ මට්ටමක පවතින රෝගී තත්ත්වයකි. මෙම ලිපිඩවලට ප්රධාන වශයෙන් කොලෙස්ටරෝල් සහ ට්රයිග්ලිසරයිඩ (triglycerides) ඇතුළත් වේ. සෛල වර්ධනයට සහ හෝමෝන නිපදවීමට ශරීරයට කොලෙස්ටරෝල් අත්යවශ්ය වුවද, එය සීමාවට වඩා තිබීමෙන් ධමනි බිත්තිවල මේද තැන්පත් වීම් (plaques) ඇති විය හැක. කාලයත් සමඟ මෙම මේද…
-
එරිත්රොසයිට් අවසාදිත වේගය (ESR) පරීක්ෂණය
හැඳින්වීම (Overview) එරිත්රොසයිට් අවසාදිත වේගය (ESR) යනු රුධිර සාම්පලයක් අඩංගු පරීක්ෂණ නලයක් තුළ, රතු රුධිර සෛල පැයක් ඇතුළත කොතරම් වේගයෙන් පතුලේ තැන්පත් වේදැයි මනින සරල රුධිර පරීක්ෂණයකි. සාමාන්යයෙන් රතු රුධිර සෛල තැන්පත් වන්නේ සෙමිනි. ශරීරයේ කිසියම් ප්රදාහයක් (inflammation) පවතින විට, මෙම සෛල වේගයෙන් පතුලේ තැන්පත් වන අතර එමඟින් ඉහළ ESR අගයක් පෙන්නුම් කරයි. ESR යනු…
-
දියවැඩියාව (Diabetes Mellitus)
සමස්ත විස්තරය (Overview) දියවැඩියාව (Diabetes mellitus) යනු ශරීරයට රුධිරයේ ඇති ග්ලුකෝස් (සීනි) මට්ටම නිසි ලෙස පාලනය කිරීමට නොහැකි වන නිදන්ගත රෝගයකි. ග්ලුකෝස් යනු ශරීරයේ ප්රධාන ශක්ති ප්රභවයයි. අග්න්යාශය මඟින් නිපදවන ඉන්සියුලින් හෝමෝනය, ශක්තිය ලබා ගැනීම සඳහා ග්ලුකෝස් ශරීරයේ සෛල තුළට ඇතුළු වීමට උපකාරී වේ. දියවැඩියා රෝගයේදී, ශරීරය ප්රමාණවත් තරම් ඉන්සියුලින් නිපදවන්නේ නැත, නැතහොත් නිපදවන ඉන්සියුලින්…
-
HbA1c (ග්ලයිකේටඩ් හිමොග්ලොබින්) පරීක්ෂණය
හැඳින්වීම HbA1c (හිමොග්ලොබින් A1c) පරීක්ෂණය යනු පසුගිය මාස 2-3 ක කාලය තුළ ඔබේ රුධිරයේ ඇති සාමාන්ය සීනි (ග්ලූකෝස්) මට්ටම මනිනු ලබන රුධිර පරීක්ෂණයකි. රුධිරයේ ඇති ග්ලූකෝස්, හිමොග්ලොබින් (රතු රුධිර සෛලවල ඇති ඔක්සිජන් රැගෙන යන ප්රෝටීනය) සමඟ බැඳේ. ඔබේ රුධිරයේ සීනි මට්ටම ඉහළ යන තරමට, හිමොග්ලොබින් සමඟ බැඳෙන ග්ලූකෝස් ප්රමාණය වැඩි වේ. සාමාන්ය තනි රුධිර ග්ලූකෝස්…